پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )

358

سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )

دوست دارم ، و از طرف ديگر چون در موقع عروسى به علت بيمارى آن‌طور كه بايد و شايد در مراسم شركت نكردم ، اكنون مىخواهم از طريق برپا كردن ضيافت‌هاى متعدد اين عمل خود را جبران كنم . فعلا همه با شادى و خوشى ايامى را در جلفا و ايامى را در اصفهان مىگذرانيم و مسيحىهاى مشرق‌زمين نيز واقعا از نثار جان و مال ، در راه دوستان و خويشان خود دريغ ندارند و اين رسم عالى آنها ، درخور هرگونه تقدير و ستايش است . به اين ترتيب عروس ، اوقاتى را در خانهء من و ايامى را در خانهء خود يا خواجه آبديك به سر مىبرد و همه ، نهايت كوشش را به كار مىبندند تا به او خوش بگذرد . تعجب نكنيد كه اين همه دربارهء يك مسئلهء كوچك و كم‌اهميت صحبت كردم ؛ زيرا علاوه بر اين‌كه مىدانم مايل هستيد نسبت به همه چيز جزئى اطلاع حاصل كنيد ، به عقيدهء من شرح اين وقايع به شناسايى آداب و رسوم يك سرزمين كمك شايانى مىكند . مقارن با اين ايام ، يا اندكى قبل از آن ، دو مطلب اتفاق افتاد كه نمىتوانم آن را به سكوت برگزار كنم ؛ اول اين‌كه پدر ملكيور با پاسخ شاه از فرح‌آباد مراجعت كرد و شاه گفته بود كه اكنون با ترك‌ها صلح كرده است و اعزام كشتى جنگى از طرف پادشاه اسپانيا ديگر مورد علاقهء او نيست و يك وجب از زمين‌هايى را كه از پرتغالىها گرفته است پس نخواهد داد . البته در اين مورد ، شخص شاه حرفى نزده بود ، منتهى آقامير از قول او گفته بود و به هر حال نتيجه يكى است . پدر روحانى از يك جهت ناراضى بود كه چنين پاسخى دريافت كرده و به‌علاوه در فرح‌آباد نسبت به او احترامات هميشگى به عمل نيامده است ؛ ولى از طرفى بسيار خوشنود بود كه از شاه اذن مرخصى دريافت كرده و مىتواند به وطن خود نزد عيسوىها مراجعت كند و به حكام و مأموران كشور نيز دستورات لازم براى تأمين راحتى سفر او صادر شده است ؛ زيرا شاه‌عباس براى اين‌گونه امور كه خرجى برايش در بر ندارد و واجد اهميت نيست سخت نمىگيرد . مطلب ديگر اين‌كه چون مىخواستم آداب روزه را در ايام چهل‌گانه انجام دهم و از خوردن گوشت امتناع مىكردم . خيلى ماهى شور ، كه از درياى مازندران به اينجا مىآورند ، خوردم . در رودخانه‌اى كه از اصفهان مىگذرد ماهى وجود ندارد ، يا اگر وجود داشته باشد كم است ؛ زيرا اين رودخانه به دريا نمىريزد و پس از اين‌كه به هزاران شعبه تقسيم شد ، در مرداب فرو مىرود . علاوه بر ماهى ، در خوردن اسفناج و چيزهاى ناسالم و كم‌قوت ديگر نيز ظاهرا افراط كردم ؛ زيرا دوباره مرض من عودت كرد و تب خفيف و مداوم آغاز شد و همان عوارض اولى بروز كرد .